kunstenaars in de tijden van corona 2

Veel reactie is er niet gekomen op de knutselplankjes (zegge: een). Of ze worden niet opgemerkt, of er is geen behoefte aan. Niettemin, ook al zou ik er maar een paar mensen mee kunnen helpen, of een hart onder de riem steken, is dat ook goed.

Maar zoals zovelen denk ik wel na over de rol van kunst en kunstenaars. He is tamelijk ontnuchterend, maar ook weer niet. Lees hieronder hoe ik er tegenaan kijk. Wellicht schrijf ik het meer om zelf helderheid te krijgen, misschien leest niemand dit, maar het idee dat een ander het kan lezen spoort aan om het onder elkaar te zetten.

welke rol / acties voor kunstenaars

essentieel of niet essentieel beroep?

Dat lijkt me duidelijk: kunst kan wel even wachten. Opvang, voedselvoorziening, ziekenzorg is onvergelijkbaar veel acuter nu

slachtoffer?

Veel kunstenaars hebben inkomsten uit theater, muziek, optredens, en opdrachten moeten doorgaan. En ze hebben vaak geen of zeer beperkt vangnet. Daarmee zijn kunstenaars zeer zeker een (potentieel) slachtoffer van de Corona crisis (ramp?). Maar met hen zoveel andere beroepen, winkels, sectoren. Ze zijn geen uitzondering. De nadruk leggen op podiumkunsten en festivals die moeten worden ondersteund is een te eenzijdige voorstelling van zaken.

Ondersteunend?

gebruik je capaciteiten, kennis. Of dat nou als kunstenaar is of niet.

vanuit kunsten:

  • help bv onderwijs online te krijgen en vorm te geven
  • help met (amusements of informatie) programma’s
  • maak het wachten aangenamer
  • observeer wat er gebeurt en leg het vast, voor later. Na de crisis is er zeker behoefte aan goede documentatie, een logboek.
  • organiseer, draag bij aan hulp waar mogelijk, bijvoorbeeld via Kunstenbond, gemeente, ROZ,
  • zet kunstenaars info op in je eigen directe omgeving

vanuit slachtoffer rol:

  • wissel kennis uit,
  • help elkaar met informatie,
  • steun waar mogelijk
  • documenteer wat goed / niet goed gaat
  • houdt contact en praat erover (doseer het wel). Zorg dat je het niet in je eentje doorleeft, ditto voor anderen.

contraproductief?

  • teveel aandacht vragen voor zaken die kunnen ( en moeten) wachten
  • loop de hulpoverleners niet in de weg
  • “ik moet wat doen” syndroom. Misschien kun je het beste maar even een stapje opzij doen en kijken wat je echt kunt doen. of laten. Dat kost enige moeite, maar op lange termijn is het wel zinvol.

Tijdsperspectieven:

Ruwweg vier tijdszones om acties, behoeftes te bekijken en beoordelen. Elke zone heeft eigen eisen / taken en mogelijkheden. Dit helpt om keuzes te maken.

  • 1: Alarm. Actie: direct reageren. Alle hens aan dek. Wat is er aan de hand.
  • 2: Inzicht en organiseren, wat is acuut nodig, keuzes maken hiervoor en uitvoeren. Hoe verder?
  • 3: Leidt zaken in banen, normaliseer. Geef achtergronds informatie en ondersteuning zodat mensen zelf zinvolle keuzes kunnen maken en kunnen bijdragen. Draag taken over, training en opleiding.
  • 4: Terugblikken en pak gewone leven weer op, desnoods in andere vorm. Blijvende veranderingen en aanpassingen doorzetten

We zitten nu kennelijk ergens in zone 2 of 3. Fase 2: nog steeds is het karakter van Corona onduidelijk en volgen maatregelen elkaar op (lockdown of niet? Hoe verder? Afstemming maatregelen). Maar ook: langere termijn (orde 3 mnd) ondersteuningsplan voor economie begint te draaien (fase 3), mensen worden getraind in afstand houden, reisgedrag, hoe elkaar te helpen. Fase 1 is duidelijk voorbij voor NL, maar voor een aantal landen nog niet.

interessant is natuurlijk ook wat er in zone 4 gaat gebeuren, dwz na de ramp.

Om goed terug te kijken zijn wel een paar dingen nodig: feitelijke informatie en documentatie, verhalen, verslagen.

mocht er een blijvend gevolg zijn voor bijvoorbeeld kunstensector dan denk ik dat dit goede kandidaten zijn: beter organisatie / samenwerkingsplatform, zorgen voor vangnetten ( niet alleen voor kunstenaars, maar voor ZZP ers in het algemeen)

er wordt nu ook al veel gepraat cq de schuld gegeven aan niet in staat zijn zelf dingen te produceren als mondkapjes, medicijnen, kortom de negatieve kanten van globalisering.

ook “resilience” , weerbaarheid, hoor je vaak. Hoe maak je een bevolking weerbaar tegen dit soort crisis?

Vuurwerkramp versus Corona. 2000 versus 2020

De vergelijking dringt zich op. Een catastrofe, die ons lange tijd volledig bezighield. Maar de vuurwerkramp was toch heel anders.. Het was duidelijk wat er was gebeurd, duidelijk wat te doen. De onzekerheid was vooral: hoe kan dit, en hoe overleven we dit, zonder huis, zonder bedrijf, wie herstelt de schade. En het directe verdriet over de slachtoffers, vaak bekenden of zelfs familieleden. Het was in Enschede, en Enschede werd geholpen. In een grote klap was het gelijk duidelijk wie er waren getroffen, in ieder geval in grote lijn.

Nu kost het enkele weken om dit door te laten dringen en er komen steeds slachtoffers bij, steeds dichterbij. De ernst neemt toe. De dreiging dat het nog lang niet over is,is voelbaar en haast te snijden. Dit is wezenlijk anders.

Na de vuurwerkramp was er veel samenwerking en zorgen voor de slachtoffers. Nu ook, al was het eerst ver van ons vandaan. Zorgen voor de patienten. Voor voldoende zorg. Elkaar helpen met boodschappen. Zorgen dat Corona niet onbeheersbaar uitpakt. Allemaal binnenblijven, afstand houden.

Een heel andere aanpak. We zitten met z’n allen in het zelfde schuitje, hebben het over hetzelfde. De schaal is nu alleen onvergelijkbaar groter. Dat maakt het ook heel anders.

En de landelijke politiek reageert heel anders.

Er is nu geen groep om ons heen die kan bijspringen, we zitten er allemaal tot over onze oren in dit keer. Corona heeft de potentie een systeem ondersteboven te gooien. De vuurwerkramp had dat niet.

Corona

Moeilijke Corona tijden. Drie weken niet naar school. Lekker! Maar alleen maar binnen zitten is ook niet fijn.

Wat kun je doen? Ga iets maken. Alleen, of samen.

Ik heb wel iets daarvoor. Een tijdje geleden moest ik pionnen voor een spel maken, in de vorm van bootjes. Die zijn leuk om zelf te maken en dan kun je ze daarna schilderen en op Mens erger je niet gebruiken, Ganzenbord, Monopoly. Maar ik heb nog meer gemaakt zoals knutsels van papier. Ook die kun je in elkaar zetten.

Bootje

Wat krijg je? Een plankje hout met daarin alle onderdelen. Die kun je eruit drukken en ze dan op elkaar lijmen met hobbylijm, witte houtlijm of, als je daarmee mag werken, secondelijm. Een moertje van ijzer, lekker zwaar, onder in de voet zorgt dat de boot stevig staat en niet om valt tijdens het spelen.

Papier knutsel

Uitgespeeld? Ik heb ook een keer van papier een soort zeshoeken gemaakt, die je in elkaar kan zetten. De grote bol is wel even doorwerken, een half uur ben je er wel mee bezig. Je krijgt dan een vel papier met de zeshoeken erin, die trek je voorzichtig los en zet ze met splitpennen aan elkaar. Je kunt er ook andere vormen van maken.

Hoe kom je eraan?

Bel me op, app me, of mail: wout zweers, tel 0623020257, zweers(at) dds.nl.

Wat kost het? Niet niks, maar niet meer dan wat voor materiaal nodig is en eventueel om het op te sturen de porto. Het bootje kost 2 euro, de vellen papier 1 euro. Daarmee kun je 1 bootje maken, of 1 grote bal zoals op de foto.

Schrikkelbeeld

Gevraagd door Etta Maduro of ik een beeld wilde maken voor het Schrikkelfestival. Het moest iets met schrikkeldag te maken hebben.

Dus afgelopen week aan het stoeien met getallen, kalenders, hoe kalenders worden gemaakt en waarvoor. En passant ook bezig met het begrip onzekerheid, in de vorm van een knikkerbord = Galton Board. Maar het moet wel een beeld worden, geen filosofie- of wiskundeboek. Aan de slag dus, met hout, de laser en de frees. in de hoek van het atelier wacht een stapel mahonie op gebruik.

Galtonboard

Toeval = Galton board. Een knikkerbord.

Kalender = maan & zon-bepaald. Dus iets met 28 dagen, 7 dagen, 1 en 365.

Rekenkunde heeft sterke roots in het midden oosten, met de daaruit voortvloeiende geometrie. Dus strak geometrische patronen als beeld?

Uit de eisen van het Galton board rolde naar voren: doorgang kogeltjes nauw, links-rechts symmetrisch, kogels vallen recht naar beneden

Een piramide met aan de 4 zijdes een galtonboard en een knikker die daar overheen zou rollen, was te ambitieus, het moest binnen een week klaar zijn. De kubus met zwaluwstaarten had zijn waarde al bewezen en was geschikt.

Projecteer een galton bord er op. Dat werd een schaalmodelletje wat in de laser kon, om de verhouding donkere lijnen en lichte vlakken te testen.

Sterke associaties met Arabische vormen. De baanvormen iets minder cirkelvormig te maken, iets meer ellips. Nog meer associaties, nu met de moskee in Bamako of Indiase tempels in Khajuraho. India. Gelijk verder dus met de frees. Kijken waar ik op uit kom.

Grand-Mosquee-Djenne-Mali
Sheikh_Lutfollah_Mosque

Lakshmana temple

Mooi zo’n plaat hout met ingefreesde lijnen. Moet ik nog wel verder gaan? Ik kan dit ook als eindwerk zien. Misschien, maar ga eens verder, gebruik de week die je jezelf had gegeven. Kijk maar wat het oplevert. Mooi of niet mooi. ik weet het nog niet, het is vooral … anders.

Het beeld was nu te “vol”. Dus er moest wat af. In dit geval: vlakschuren. Exit mooie ruwheid.

Een ander soort onzekerheid dan hoe een knikker zijn weg zoekt over het Galtonboard. Eerder: twijfels. De tijd gaat snel, schrikkeldag nadert. Verder werken, niet teveel er bij stilstaan. En misschien pakt het goed uit. Ondertussen hierover dromen. Schrijven. Schetsen. Rekenschema’s. Maar vooral: vijlen, schuren, lakken. Goed blijven kijken naar de details, naar het geheel.

Het beeld is formeel geworden, een hoop van de levendigheid wat ik als goed werk zie is weg, ik heb misschien teveel weggehaald. Het kan ook zijn dat ik er aan moet wennen, deze vormentaal. Ik ga het verder uitzoeken. Andere vormen op de kubus, een wel werkend galtonboard op de pyramide. Hout was een mooie keuze. Maar lakken?

Geen tijd genomen voor reflectie, afstand, spelen met het beeld? In dat geval zou meer tijd, zeg twee, drie maanden beter zijn om zoiets op te pakken. Niet geheel onverwacht is dat ook de tijd die ik gewoonlijk aan decors bouwde en die maakten ook een hele ontwikkeling door.

Het is klaar en is getoond. Op 29 februari, schrikkeldag, was de opening, bij Paul vd Jeugd in Enschede. En gelijk ook de laatste dag, het was maar een enkele dag. Muziek erbij van Ton Ouwehand en Co en Trio054. Leuke middag geworden, veel verteld over het maken. Het beeld zelf had de hoofdrol niet. Met alle props erbij, samen met het beeld werd het eerder een vertelling, verhaal dan expositie.

Meer info: schrikkelfestival

foto Paul Clason

Hout stapelen

Ik ben aan het uitproberen hoe goed het gaat om met dunne triplex platen grotere meubels te maken. Ik kan ze natuurlijk van dikker hout frezen, maar bij wijze van experiment laser ik delen uit van dun triplex, plak ze op elkaar tot een dikke laag.

Het gaat nu niet zozeer om snel te werken of zo efficient mogelijk. Dit ontwerp had net zo goed , of beter, uit 9 mm berken gezaagd of gefreesd kunnen worden. Werkt deze techniek ? Eerst de boel aan het werk. Hoe verlijm ik het? Hoe zorg ik dat de delen goed gelijk liggen zonder al te veel meetwerk.

paspennetjes (deuvels 6mm ) werken goed, en lijmen gaat snel, eenvoudig en gelijkmatig met een roller. Een pers zou handig zijn, maar bij gebrek daaraan lijmklemmen en eventueel gewichten.

Het ziet er goed uit. Nu eerst monteren, dan de techniek met meerdere lagen gaan verfijnen. Voor de hand liggend is naderhand de verbindingen te verbeteren, relief te gaan gebruiken (alleen de toplaag weg, de lagen eronder intact laten. Kanaaltjes of gootjes (bv voor bedrading en verlichting)

Texel anders

Texel anders. Volgende stap : projection mapping. Afgelopen weekeinde bij Overkill festival veel inspiratie opgedaan. Al mijn theater- en decorervaring roert zich weer. In mijn fantasie zie ik verhalen over de kust, de IJssel spelen op kleine decors met projectie erop. Gedachten tollen over elkaar. Ik speel daarin met beamers, licht, ruimte, pianomuziek van Messiaen, zwermen vogels, kleurpatronen van hun veren.

Voorlopig echter nog even een eenvoudige maquette van Texel. Twee uur werk, van scratch tot klaar

Demo gebruik gis voor maquettebouw op Saxion International Water Technology

Hoe maak je vanuit een Geografisch Informatiesysteem tastbare modellen waarmee o.a. de impact van hoog & laag water eenvoudig duidelijk gemaakt kan worden? Dat stond 29 nov 2019 centraal tijdens een GIS-sessie voor de Saxion minor International Water Technology module hashtag#FieldLabWater. Han de Lange besprak de achtergrond en opzet van GIS, Stijn Baars, zelf minor student, gaf GIS-instructie aan zijn mede studenten en Wout Zweers liet zien wat hij al heeft kunnen maken: van hoogte kaart naar heldere maquette waarop extra informatie geprojecteerd kan worden.

Techmed opening Utwente

Gister opening Techmed Center in Enschede. Studenten en Dreamteam van het Design Lab Utwente hebben het kunstwerk Eyecatcher ontworpen en gemaakt. En het hing en werkte op de opening. Chapeau!

Mijn betrokkenheid was op de achtergrond: zorgen voor de RIE en uitvoering daaraan geven. Veilig werken, risico’s onderkennen, adviezen geven over materiaal, planning en werkwijzes, bijsturen waar nodig.

IJssel maquettes van EPS met behulp van Arcgis data

hoogtekaart Zwolle met grijswaarden, de “AHN” kleuren zijn vervangen door grijstinten
hoogteinformatie regio rond zwolle. kleuren geven hoogtes aan met zeer specifieke waarden om dijken ed goed te onderscheiden
laseren van een laag uit EPS schuim
maquette EPS schuim, gelaserd volgens hoogtelijnen
projectie van hoogteinformatie op maquette

Maquette gemaakt van piepschuim. Dat werkt snel en het is goedkoop.

De maquette zal uiteindelijk worden gebruikt als een functionerend model waar water doorheen loopt. Eventuele aanpassingenj zijn hiermee te bespreken of uit te proberen. Voorlopig nog kwalitatief, we zijn nog niet op het niveau van het voormalige waterloopkundig lab in de NO-polder.

Uitgaande van Arcgis downloads (de gekleurde kaart) voor elke gekozen hoogte een plaat schuim uitgesneden en deze op elkaar geplakt. Met een beamer er vervolgens deze kaart (of de satellietfoto) op geprojecteerd

De ruwe data moest eerst vereenvoudigd worden en geschikt gemaakt voor lasersnijden. Details waar mogelijk gereduceerd en de dijken breder gemaakt zodat ze in de maquette inderdaad breed genoeg zijn om water te keren.

Arcgis kaart waarmee deze hoogteinfo is te bekijken en te downloaden. Je kunt elk gebied van Nederland bekijken en exploreren. De hoogte is zo gekozen dat dijken er goed uitspringen. Vink de laag aan welke je wilt bekijken: kleurenlaag, zwartwit (evt oranje uitbloklaag om nodata = water en sommige gebouwen aan te geven) en kies evt een andere achtergrond = basislaag)

  • Beneden -1 m = zwart
  • -1 tot 0 m = donkerblauw
  • 0 tot 1 m = cyaan
  • 1 tot 2 m = groen
  • 2 tot 4.5 m = rood
  • Hoger dan 4.5 m = geel
  • de grijstinten hebben dezelfde grenzen, de kaarten zijn dus uitwisselbaar. Voor tracing of bitmap to heightfield is een grijswaarde kaart soms handiger)

AHN viewer , hier vind je de “gewone “hoogteweergave (blauw naar bruin)

Practicing contour making of topography

Sliced landscape, area around Enschede. Vertical slices, z scale multiplied to show elevation differences more clearly. Used material: 3mm single flute cardboard. Test to find out how it looks. Cutting took about 20 minutes and the area and it’s features can be recognized very well.

Next will include hydraulic characteristics (Kh) of the subsoil, which has a lot of variety (clay, sand loam) in this area (glacial artefacts) and a model of the IJssel and adjacent waters around Zwolle will be made for students of a school in Zwolle.

Geotiff converted to smaller ( usable) bitmap for generating heightfield. Only top 2/3th of the picture was used to avoid the obviously erroneous jump in grey values. Black values (no data) were filled with surrounding area values (Photoshop cloning after selecting black areas = no data area) to avoid deep holes in the landscape. The dark slightly curved line in the middle is the train track between Enschede and Gronau. Near the top (North) the A1 is very well visible (highway near Oldenzaal, towards de Lutte in the northeast, top right) More to the South you see the track of the A35 to Gronau